รายละเอียด

ชื่อเรื่อง		การกระจายพันธุ์และการสมชีพตามธรรมชาติของเห็ดราไมคอร์ไรซ่ากับต้นไม้ในระบบนิเวศวิทยาสิ่งแวดล้อมสะแกราช
ผู้วิจัย		นายอนิวรรต เฉลิมพงษ์ และนายธีรวัฒน์ บุญทวีคุณ
หน่วยงานวิจัย		กรมป่าไม้
ผู้ให้ทุน		สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ
สถานภาพ		โครงการที่สำเร็จแล้ว
ระยะเวลาวิจัย		-
วันสิ้นสุด		-
บทคัดย่อ		วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้เพื่อต้องการสำรวจการกระจายและการสมชีพตามธรรมชาติของเห็ดราไมคอร์ไรซ่าของไม้ป่าในระบบนิเวศวิทยา สิ่งแวดล้อมสะแกราชทั้งป่าเต็งรังแขละป่าดิบแล้งในภาคตะวันวันออกเฉียงเหนือของไทย โดยทำการขุดรากแขนงและรากอาหารของต้นไม้ นำไปล้างให้สะอาด และทำการฆ่าเซลล์เนื้อเยื่อเพื่อรักษาโครงสร้างเดิมของระบบรากโดยแช่ในน้ำยา 3% Glutaraldehyde การฟอกสีและการย้อมสีของรากได้ประยุกต์ใช้วิธีของ Phillips และ Hayman วิธีการตรวจสอบความสัมพันธ์ของขิงไมคอร์ไรซ่า โดยใช้กล้องสะตริโอ กล้องจุลทรรศน์และกล้องจุลทรรศน์อเลคตรอน ได้ทำการเก็บรวบรวมตัวอย่างดอกเห็ดราชั้นสูงภายใต้ร่มไม้ ซึ่งสัมพันธ์กับระบบราก แล้วนำไปตรวจพิจสูจน์ชนิดของเห็ดราอเลคโตไมคอร์ไรซ่า ส่วนสปอร์ของเชื้อราวงศ์ Endogonaceae ได้ใช้วิธีการเก็บตัวอย่างดินบริเวณรอบรากของต้นไม้แล้วนำไปร่อนและกรองในน้ำโดยใช้วิธีของ Gerdemann และ Nicolson ผลการศึกษาพบว่าต้นไม้เกือบแทบทุกชนิดที่ขึ้นในป่าธรรมชาติท้องที่สถานีวิจัยสิ่งแวดล้อมสะแกราช จะมีความสัมพันธ์กับเชื้อราไมคอร์ไรซ่า ไม้ในวงศ์ไม้ยาง (Dipterocar paceae) ปรากฏว่ามีความสัมพันธุ์กับเชื้อราเลกโดไมคอร์ไรซ่าอย่างเด่นชัด ส่วนไม้วงศ์อื่นๆ เช่น วงศ์ไม่ก่อ (Fagaceae) วงศ์ไม่มะค่าโมง (Caesalpiniaceae) และวงศ์ไม้คัดเค้า (Rubiaceae) จะมีความสัมพันธ์แบบแลคโดไมคอร์ไรซ่าแต่ไม่ทุกชนิด ความสัมพันธ์แบบเลคโดไมคอร์ไรซ่าพบว่า 73.6% ของปริมาณต้นไม้ในป่าเต็งรัง และ 80.7% ในป่าดิบแล้งมีความสัมพันธ์แบบ VA mycorrhiza ส่วนความสัมพันธ์แบบเลคโดไมคอร์ไรซ่าของต้นไม้ในป่าที่ขึ้นในป่าเต็งรังมีความสัมพันธ์ที่ระดับ 26.4% และ 19.3% ในป่าดิบแล้ง ผลการตรวจพิสูจน์ชนิดของดอกเห็ดที่คาดว่าน่าจะเป็นเห็ดราที่มีความสัมพันธ์แบบเลคโดไมคอร์ไรซ่ากับต้นไม้ในป่า ซึ่งพบมากมายหลายชนิดส่วนใหญ่จัดจำแนกอยู่ในวงศ์เห็ดกล่มหรือเห็ดได (Russulaceae) เห็ดตับเต่า (Boletaceae) เห็ดระโงก (Amanitaceae) เห็ดหัวเข่าหรือเห็ดลูกฝุ่น (Sclerodernataceae) เห็ดก้านยาว (Tricholomataceae) และเห็ดหัวกระ (Lepiotaceae) เชื้อราที่จัดเข้าอยู่ในกลุ่มเอนโดไมคอร์ไรซ่าส่วนมากอยู่ในสกุล Gigaspora. Glomus. Acaulospora. Sclerocystis และ Entrophospora ซึ่งจำแนกอยู่ในวงศ์ Endogonaceae ผลที่ได้จากการศึกษานี้จะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับใช้ในการวิจัยและพัฒนาเกี่ยวกับไมคอร์ไรซ่าในการปลูกสร้างเสริมป่าไม้ของประเทศไทยในอนาคต