รายละเอียด
ชื่อเรื่อง   การคัดเลือกเชื้อแบคทีเรียที่มีประสิทธิภาพสูงในการตรึงไนโตรเจนโดยอิสระในสภาพมีอากาศและผลร่วมระหว่างเชื้อแบคทีเรียกับเชื้อราเวสลิคูลา อาชัสคูลา ไมคอไรซา ต่อการเจริญเติบโตของกล้าไม้โตเร็วบางชนิด
ผู้วิจัย   นางพูนพิไล สุวรรณฤทธิ์ และคณะ
หน่วยงานวิจัย   มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ผู้ให้ทุน   สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ
สถานภาพ   โครงการที่สำเร็จแล้ว
ระยะเวลาวิจัย   -
วันสิ้นสุด   -
บทคัดย่อ   มีการศึกษากันมากเกี่ยวกับบทบาทของจุลินทรีย์บางชนิดในการเพิ่มการเจริญเติบโตให้กับพืช เช่น บทบาทของเชื้อ Rhizbium ในการตรึงไนโตรเจนในสภาพพึ่งพาอาศัยกับพืชตระกูลถั่ว ขณะซึ่งเชื้อ Azotobacter ตรึงไนโตรเจนในสภาพอิสระ เชื้อราไมคอไรซา ก็เช่นกันมีบทบาทสำคัญในการเพิ่มการเจริญของพืชโดยช่วยให้พืชสามารถดูดอาหารได้มากขึ้น การปลูกเชื้อ Azotobacter ร่วมกับเชื้อราไมคอไรซายังไม่ได้มีการศึกษา ดังนั้นจุดประสงค์ของการทดลองนี้ เพื่อศึกษาถึงผลของปฏิกริยาร่วมระหว่างเชื้อ Azotobacter และเชื้อราไมคอไรซา ต่อการเจริญของกล้าสมพง
ได้ทำการนับจำนวนและแยกเชื้อแบคทีเรียที่ตรึงไนโตรเจนโดยอิสระในสภาพมีอากศจากดินป่าสะแกราชจำนวน 29 ตัวอย่าง โดยวิธี dilution plate count พบว่าปริมาณแบคทีเรียในดินป่าเต็งรังและดินป่าดิบแล้งประมาณ 4 x 104 เซลต่อดิน 1 กรัม
การแยกเชื้อแบคทีเรียที่ตรึงไนดตรเจนได้โดยอิสระในสภาพมีอากาศจากดินตัวอย่างได้จำนวน 155 isolate และได้คัดเลือกเชื้อแบคทีเรียที่ตรึงไนโตรเจนได้สูง โดยวิธี acetylene reduction ได้เชื้อแบคทีเรียที่มีประสิทธิภาพสูงและมีความสม่ำเสมอ 3 islocate ซึ่งมีปริมาณกิจกรรมไนโตรเจนจีเนส 1,030,747 และ 619 n Mole C2H4 /hr/bottle เพื่อทำการทดลองต่อไป
ในการศึกษาผลงานของแบคทีเรียที่คัดเลือกไว้ร่วมกับเชื้อราไมคอไรซาต่อการตรึงไนโตรเจนและการเจริญของกล้าไม่สมพง ได้แบ่งออกเป็น 6 treatment คือ 1. ดินอบฆ่าเชื้อแต่ไม่ปลูกเชื้อจุลินทรีย์ 2. ดินอบฆ่าเชื้อและใส่ปุ๋ย 3. ดินอบฆ่าเชื้อและปลูกด้วยเชื้อราไมคอไรซา 4. ดินอบฆ่าเชื้อและปลูกด้วยเชื้อแบคทีเรีย 5. ดินอบฆ่าเชื้อและปลูกด้วยเชื้อไมคอไรซาร่วมกบแบคทีเรีย และ 6. ดินไม่อบฆ่าเชื้อและปลูกด้วยเชื้อไมคอไรซาร่วมกับแบคทีเรีย ทั้งนี้โดยศึกษาผลดังกล่าวที่มีต่อการเจริญของกล้าสมพง โดนทำการวัดส่วนสูง น้ำหนักแห้ง และปริมาณธาตุไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโปตัสเซียมในกล้าสมพง เมื่อกล้าไม้อายุ 70,90,120,150 และ 180 วัน ตามลำดับ
ผลการทดลองปรากฏว่า ปริมาณกิจกรรมไรโตรจีเนสใน treatment ที่ปลูกด้วยเชื้อไมคอไรซาจะ สูงกว่า treatment ที่ไม่ได้ปลูกด้วยเชื้อจุลินทรีย์เลยและ treatment ที่ปลูกเชื้อแบคทีเรีย กล้าไม้ที่ปลูกด้วยไมคอไรซาและแบคทีเรียจะมีการเจริญมากกว่ากล้าไม้ที่ปลูกด้วยแบคทีเรียเพียงอย่างเดียวและกล้าไม้ที่ไม่ได้ปลูกเชื้อจุลินทรีย์เลย แต่ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับกล้าไม้ที่ปลูกด้วยไมคอไรซาเพียงอย่างเดียว treatment ที่ปลูกด้วยเชื้อแบคทีเรียร่วมกับไมคอไรซาในดินที่ไม่ได้อบฆ่าเชื้อจะมีการเจริญไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ treatment ที่ไม่ได้ปลูกเชื้อจุลินทรีย์


สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ 196 ถ. พหลโยธิน เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900